زمان تقریبی مطالعه: 2 دقیقه
 

ابوالحسن تمنای شیرازی





ابوالحسن تمنای شیرازی (د ۱۱۱۸ق/۱۷۰۶م)، شـاعـر پارسی‌گوی ایران می‌باشد..


۱ - معرفی اجمالی



از زندگانی او آگاهی چندانی در دست نیست؛ تنها می‌دانیم که از سادات دستغیب شیراز بود.
[۱] لکهنوی، آفتاب رای، ریاض العارفین، ج۱، ص۱۳۹، به کوشش حسام‌الدین راشدی، اسلام‌آباد، ۱۳۹۶ق/۱۹۷۲م.
[۲] صبا، محمد مظفرحسین، تذکرۀ روز روشن، ج۱، ص۹۹، به کوشش محمدحسین رکن‌زاده آدمیت، تهران، ۱۳۴۳ش.
او معاصر و همنشین محمدعلی حزین
[۳] رکن‌زاده آدمیت، محمدحسین، دانشمندان و سخن‌سرایان فارس، ج۲، ص۴۸، تهران، ۱۳۳۸ش.
و از شاعران عهد شاه سلیمان صفوی (سل‌ ۱۰۷۷-۱۱۰۵ق)، و شاه سلطان حسین صفوی (سل‌ ۱۱۰۵-۱۱۴۰ق) به‌شمار می‌رفت.
[۴] آذربیگدلی، لطفعلی، آتشکده، ص۲۶۹، بمبئی، ۱۲۷۷ق.

برخی از تذکره‌نویسان، تمنای شیرازی و تسلی شیرازی را یک تن پنداشته، و شرح احوال آن دو را با هم آمیخته‌اند،
[۵] نصرآبادی، محمدطاهر، تذکره، ج۱، ص۱۸۷- ۱۸۸، به کوشش وحید دستگردی، تهران، ۱۳۶۱ش.
[۶] خوشگو، بندر ابن داس، سفینۀ خوشگو، ذیل تمنا، نسخۀ عکسی موجود در کتابخانۀ مرکز.
[۷] خیام‌پور، عبدالرسول، فرهنگ سخنوران، ج۱، ص۱۹۲، تهران، ۱۳۶۸ش.
در حالی که داور از نوادگان تمنا، به این موضوع اشاره‌ای نکرده است
[۸] داور، محمدمفید، مرآت الفصاحه، ج۱، ص۱۱۸، به کوشش محمود طاووسی، شیراز، ۱۳۷۱ش.
[۹] داور، محمدمفید، مرآت الفصاحه، ج۱، ص۱۲۱-۱۲۳، به کوشش محمود طاووسی، شیراز، ۱۳۷۱ش.
و مصحح مرآت الفصاحه نیز این مطلب را رد کرده، و بعید دانسته است که داور دربارۀ فامیل نَسَبی خود اشتباه کرده باشد.
[۱۰] طاووسی، محمود، تعلیقات بر مرآت الفصاحه (نک‌ : هم‌، ج۱، ص۱۲۲، داور).

از تمنا دیوانی مشتمل بر حدود ۱۰ هزار بیت باقی‌مانده است.
[۱۱] حزین، محمدعلی، تذکرةالمعاصرین، ج۱، ص۲۸۳، به کوشش معصومه سالک، تهران، ۱۳۷۵ش.
[۱۲] معصوم علیشاه، محمد‌معصوم، طرائق الحقائق، ج۳، ص۳۳۲، به کوشش محمدجعفر محجوب، تهران، ۱۳۴۵ش.


۲ - پانویس


 
۱. ↑ لکهنوی، آفتاب رای، ریاض العارفین، ج۱، ص۱۳۹، به کوشش حسام‌الدین راشدی، اسلام‌آباد، ۱۳۹۶ق/۱۹۷۲م.
۲. ↑ صبا، محمد مظفرحسین، تذکرۀ روز روشن، ج۱، ص۹۹، به کوشش محمدحسین رکن‌زاده آدمیت، تهران، ۱۳۴۳ش.
۳. ↑ رکن‌زاده آدمیت، محمدحسین، دانشمندان و سخن‌سرایان فارس، ج۲، ص۴۸، تهران، ۱۳۳۸ش.
۴. ↑ آذربیگدلی، لطفعلی، آتشکده، ص۲۶۹، بمبئی، ۱۲۷۷ق.
۵. ↑ نصرآبادی، محمدطاهر، تذکره، ج۱، ص۱۸۷- ۱۸۸، به کوشش وحید دستگردی، تهران، ۱۳۶۱ش.
۶. ↑ خوشگو، بندر ابن داس، سفینۀ خوشگو، ذیل تمنا، نسخۀ عکسی موجود در کتابخانۀ مرکز.
۷. ↑ خیام‌پور، عبدالرسول، فرهنگ سخنوران، ج۱، ص۱۹۲، تهران، ۱۳۶۸ش.
۸. ↑ داور، محمدمفید، مرآت الفصاحه، ج۱، ص۱۱۸، به کوشش محمود طاووسی، شیراز، ۱۳۷۱ش.
۹. ↑ داور، محمدمفید، مرآت الفصاحه، ج۱، ص۱۲۱-۱۲۳، به کوشش محمود طاووسی، شیراز، ۱۳۷۱ش.
۱۰. ↑ طاووسی، محمود، تعلیقات بر مرآت الفصاحه (نک‌ : هم‌، ج۱، ص۱۲۲، داور).
۱۱. ↑ حزین، محمدعلی، تذکرةالمعاصرین، ج۱، ص۲۸۳، به کوشش معصومه سالک، تهران، ۱۳۷۵ش.
۱۲. ↑ معصوم علیشاه، محمد‌معصوم، طرائق الحقائق، ج۳، ص۳۳۲، به کوشش محمدجعفر محجوب، تهران، ۱۳۴۵ش.


۳ - منبع



دانشنامه بزرگ اسلامی، مرکز دائرة المعارف بزرگ اسلامی، برگرفته از مقاله «تمنا»، شماره۶۰۹۰.    

رده‌های این صفحه : مقالات دانشنامه بزرگ اسلامی




آخرین نظرات
کلیه حقوق این تارنما متعلق به فرا دانشنامه ویکی بین است.